مقدمه
با افزایش تقاضای جهانی برای انرژی پاک و لزوم کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، انرژیهای تجدیدپذیر در کانون توجه سرمایهگذاران در سراسر جهان قرار گرفتهاند. ایران با برخورداری از پتانسیلهای طبیعی غنی شامل تابش خورشیدی بالا و منابع بادی گسترده، یکی از کشورهای مستعد و جذاب در این حوزه محسوب میشود که فرصتهای سرمایهگذاری قابل توجهی را پیش روی بخش خصوصی قرار داده است.
جایگاه انرژیهای نو در ایران
ایران از نظر موقعیت جغرافیایی در کمربند خورشیدی قرار دارد و به طور میانگین سالانه بیش از ۳۰۰ روز آفتابی با شدت تابش مناسب را تجربه میکند. این مزیت، ایران را برای احداث نیروگاههای خورشیدی مقیاس کوچک و بزرگ بسیار مناسب میسازد. علاوه بر این، پتانسیلهای بادی در مناطق کوهپایهای و شرقی کشور قابل توجه است. سیاستهای حمایتی دولت، از جمله وزارت نیرو، و ارائه قراردادهای خرید تضمینی برق (PPA) با نرخهای حمایتی، بستر مناسبی برای مشارکت بخش خصوصی با ریسک پایینتر فراهم کرده است.
مزیتهای اقتصادی سرمایهگذاری در انرژی خورشیدی
سرمایهگذاری در این بخش، مزایای اقتصادی مشخصی دارد:
- کاهش هزینههای عملیاتی: برخلاف نیروگاههای حرارتی، نیاز به خرید سوختهای فسیلی وجود ندارد، که هزینههای عملیاتی را به شدت کاهش میدهد.
- بازگشت سرمایه میانمدت: با توجه به نرخ خرید تضمینی، پروژههای خورشیدی دوره بازگشت سرمایه نسبتاً مشخص و قابل پیشبینی (معمولاً بین ۵ تا ۷ سال) با ریسک پایین را ارائه میدهند.
- مشوقهای دولتی: معافیتهای مالیاتی و تسهیلات بانکی ویژه برای پروژههای احراز شرایط شده در حوزه تجدیدپذیر، جذابیت مالی طرح را افزایش میدهد.
ساختار تأمین مالی پروژهها
اکثر پروژههای بزرگ انرژی خورشیدی و بادی در ایران، به دلیل حجم بالای سرمایه مورد نیاز، در قالب Project Finance (تأمین مالی پروژهای) طراحی و اجرا میشوند. در این ساختار، بازپرداخت وامها منحصراً از محل درآمدهای آتی پروژه (درآمدهای حاصل از فروش برق به دولت) انجام میشود و داراییها و ریسکهای پروژه از بدهیهای عمومی سهامداران جداست. شرکت حامین صنعت نقش ویژهای در تهیه مطالعات فنی–اقتصادی، طراحی مدل مالی مبتنی بر جریان نقدینگی و توجیه ساختار تأمین مالی این نوع پروژهها دارد.
جمعبندی
انرژیهای تجدیدپذیر، علاوه بر منافع حیاتی زیستمحیطی نظیر کاهش آلایندهها و کمک به پایداری انرژی، منافع اقتصادی قابل توجهی از جمله ایجاد اشتغال پایدار و درآمدزایی بلندمدت را به همراه دارند. با توجه به رشد روزافزون نیاز به برق سبز در کشور، ورود به این حوزه برای سرمایهگذاران، فرصتی استراتژیک و با پشتوانه حمایتی دولت محسوب میشود.
